Leerbereidheid: verleid je deelnemers om te willen leren

Weet je het nog? Dat ene principe van leren? Je weet wel, euhm, ja.. aaaaah FOCUS, ja dat was het. Dé manier om focus te garanderen is door aan te sluiten op deelnemers eigen pijn en/of verlangen OF ze zelf te gaan creëren.

Deelnemers willen weten waarom ze moeten leren. Hoe doen we dit dan precies? Hoe verleiden we deelnemers om effectief een LOL-module door te nemen? Hoe motiveren we deelnemers om in een LOT te luisteren naar jou?

  1. De eerste to do heb je al onder de knie: het schrijven van een ‘connect‘ voor elke module, voor elk onderdeel.
  2. Leerbereidheid wek je ook op door jouw deelnemers pijn te doen. Pijn? ja, pijn! Even toelichten wat we hiermee bedoelen.

De concepten pijn en verlangen zeggen beiden iets over de leerbereidheid (motivatie, zelfvertrouwen, gepercipieerde nut) van de deelnemers.

Pijn opwekken:

Pijn zegt iets over de last die de trainees ervaren in hun professionele context en het effect dat dat heeft op hun gevoel, denken en handelen. Als die last groot genoeg, is de nood hoog om te veranderen. Pijn is de beste intrinsieke motivatie. No pain, no gain: dat is er niet voor niets!

  • Pijn motiveert: pijn is de beste garantie dat de deelnemers na de training iets gaan doen met het geleerde
  • Pijn selecteert: door te kijken waar de deelnemers het meest last van hebben, kan je selecteren wat je in de voorziene tijd doet en wat niet.

Vertrouwen of verlangen:

Vertrouwen zegt iets over de mate waarin de deelnemer zijn gedrag wil veranderen en gelooft dat een training hem/haar hierbij kan helpen. Vertrouwen is nodig op 3 terreinen:

  • Vertrouwen dat je invloed kan uitoefenen in je professionele situatie
  • Vertrouwen in je eigen vermogen om het anders te doen
  • Vertrouwen in de training en de trainer: heb je het gevoel dat je van de trainer in van de trainer kan leren?

Vooraleer ik in een training stap of een module online uitwerk stel ik mij deze vraag:

‘Wat is ervoor nodig om pijn en vertrouwen te creëren?”

Niemand van de deelnemers heeft pijn en/of vertrouwen als ze denken dat het niet nuttig is, als het hen niks gaat opleveren, als ze de relevantie naar hun werk niet zien,…

Hoe wek je pijn en/vertrouwen op voor een LOT?

  • De binnenkopper:
  • Kijk steeds naar de praktijk van de deelnemers. Voorkom dat je je eigen kennis centraal zet. Als er niks lastig is, dan kan je ook niet leren
    • Gebruik de cases vanuit het diagnosekader
    • Stuur op voorhand een (digitale) intake
    • Als je geen deelnemers kan spreken op voorhand, kan je nog altijd de opdrachtgever bevragen over de lastige en concrete situaties die deelnemers moeilijk vinden
    • Als je geen opdrachtgever kan bevragen, kan je tijdens een kick-off, een eerste les starten met het bevragen van de casus.
  • Gebruik de glijbaan-techniek? De wat? De glijbaantechniek
De Galan

Weet je nog dat je als kind de ladder van de glijbaan besteeg? Je dacht waarschijnlijk “oh wow, dit is spannend, ga ik dat wel durven, komaan nog een trapje,…”. En dat zit je daar bovenop de glijbaan en je kijkt als kind naar beneden. Nu kunnen er verschillende dingen gebeuren:

  • Je zegt: “Neen ik wil niet en kruipt naar onder. Het is toch niet zo tof als je dacht”
  • Je zegt: “Ik wil wel, maar ik durf niet en kan dat niet”
  • Je zegt: “Heel erg spannend, maar joepie daar ga ik, ik probeer het want ik wil het ook en het gaat me veel plezier opleveren als ik het doe”.

Als volwassenen denk je ook nog altijd zo. Daarom ga je jouw deelnemers intinsiek moeten motiveren om naar je te willen luisteren, om je module van voor tot achter te bekijken en vooral er effectief iets mee te gaan doen in de praktijk.

De glijbaantechniek van De Galan geeft een duidelijke houvast hoe je dat kan doen;  een keuzemenu van drie werkvormen

  1. Confronteren: hoog op de glijbaan zitten die deelnemers die het nut ervan écht niet inzien. Ga dus zo dicht mogelijk naar de praktijk van de deelnemer en ‘confronteer’ door te testen of het écht allemaal zo vlot verloopt.

Een eigen praktijkvoorbeeld: tijdens een LOT over actief luisteren weet ik dat deelnemers hier vaak het nut niet van inzien. Ze ervaren geen pijn; “ik luister écht al goed” of “ik heb al van alles gezien over actief luisteren, dat weet ik al allemaal”. Interessant denk ik dan. Ik confronteer deelnemers door een praktijksimulatie te doen zodat deelnemers letterlijk voelen en ontdekken wat valkuilen zijn en wat écht werkt. In een praktijkcasus laten ze zien wat ze kennen, kunnen en dus ook toepassen. En dat wekt wel wat pijn op. Niemand is perfect, toch? 

In een LOL kan je ook een confronterende interventie doen bij een gedeelte waarvan deelnemers niet altijd het nut inzien, maar jij wel. Presenteer een uitdagende casus en laat ze deze oplossen en geef een score. Of toon een videofragment en vraag daarna wat ze werkelijk gehoord hebben. Wedden dat ze pijn gaan beginnen voelen?

2. Reflecteren: deelnemers hier ervaren wel degelijk pijn (last), alleen missen ze het vertrouwen. Reflecteer dus over dit vertrouwen: wat zijn voor en nadelen om iets aan de pijn te doen? Is het wel echt zo nuttig?

Een eigen praktijkvoorbeeld: onze werkzoekenden ervaren pijn bij het schrijven van een motivatiebrief: dat is wel lastig en ik weet vaak niet hoe ik daaraan moet beginnen. Maar vertrouwen, dat missen ze: “is een cv niet belangrijker dan een motivatiebrief?” of “daar kruipt toch wel wat tijd in” of “ik kan niet goed schrijven”. Voor ze beginnen aan de module op LMS krijgen deelnemers van onszelf een kritisch noot en een reflectie: heeft het wél echt zoveel nut? Door voor en nadelen op te lijsten, door even mee te veren met hun pijn geraken deelnemers wél gemotiveerd en starten ze aan de module.

3. Introduceren: deelnemers zijn benieuwd, nieuwsgierig en willen er eigenlijk meteen invliegen. Ze ervaren pijn en hebben het vertrouwen en verlangen dat ze hier iets aan kunnen en gaan veranderen. Het is daarom comfortabel om te starten met de inhoud door een demonstratie van  fout (want ja dat is herkenbaar en je bouwt op bestaande kennis verder) naar goed (want nu wil ik wel weten hoe we daar geraken. Vertel dus maar). Je kan dit in een e-learning doen door een video op te nemen (animatie of niet) of een video te tonen.

Take away: ook hier geldt dat je de glijbaan doet aansluiten aan hun praktijk.

Na de glijbaan, na de introductie zijn deelnemers erg benieuwd naar de inhoud. Hoe ga jij ze helpen om al die lastige situaties goed aan te pakken? Zo komen we bij de rest van de opbouw van de LOT en LOL: namelijk de romp