Ontwikkelen van een checklist

De checklist

Een checklist is een recept dat toegespitst is op de praktijk van de deelnemer. Zoals een goede handleiding van een ikeakast uitlegt hoe je de kast stap voor stap monteert, zo geeft de checklist deelnemers concrete instructies om een lastige situatie aan te pakken en tot een goed einde te brengen.

Als (lastige situatie), dan (checklist)

DUS:

“Als jouw klant aan het schreeuwen is aan de telefoon (lastige situatie), dan zeg je X” (checklist)

Het geeft dus antwoord op: Hoe kunnen deelnemers letterlijk anders reageren en/of doen?
Een voorbeeld van wat wij bedoelen met een concrete checklist:

• NIET concreet: Luister naar de ander
• WEL concreet:
• Stap 1: kijk de ander aan
• Stap 2: Vat samen op inhoudelijk niveau: zeg ‘dus je wilt zeggen dat…’
• Stap 3: Wacht met adviezen geven tot de ander bevestiging geeft dat het klopt
• Stap 4: vraag door met de billenbank-techniek: WWWWW

Waarom een checklist?

Een checklist is niet zomaar een kopie van een theoretisch model. Een theoretisch model is gemaakt om meer inzichten te verkrijgen in zichzelf, de reactie van de tegenpartij en/of de situatie. Een checklist is gemaakt om te beantwoorden aan HOE het model concreet omgezet wordt in de praktijk en WAAROM dit nieuw gedrag werkt en belangrijk is. Een heldere checklist helpt de deelnemers én jezelf om focus te houden tijdens oefeningen en vergroot zo het leerrendement van de training.

Met een checklist bied je deelnemers een houvast. Dit vergemakkelijkt de stap naar verankering en dus naar toepassing in de praktijk. Ze kunnen specifieke vaardigheden trainen in de tussenoefeningen en de kernoefening. Bovendien kunnen ze ook elkaar gerichter feedback geven dankzij de verschillende stappen van een checklist.

Hoe maak je een goede checklist?

• Maak algemene aanwijzingen en tips concreet en begrijpelijk: wat moet de deelnemers exact zeggen en doen om X te bereiken?
• Maak aanwijzingen samenhangend: wat is het verband tussen de tips? Welke tips hangen samen? In welke stappen? Welke volgorde?
• Beperk het aantal aanwijzingen: maximum 7

Een checklist richt zich voornamelijk op het intrainen van een vaardigheid.

Als je voornamelijk aan kennisoverdracht doet (bijvoorbeeld wanneer jouw cursus gericht is op juridische wetten kennen of slagen voor een examen), dan zullen checklisten ook bestaan (soms iets langer dan verwacht)

Hoe doe je dat dan?

• Kijk nog steeds naar de praktijk: wat loopt daar mis? Wat passen ze al dan niet toe?
• Schrijf dit uit in simpele checklisten of stappenplannen
• OF maak een samenvatting in de vorm van schema’s, leg verbanden,…Dit kan je gemakkelijk integreren in een LOL.

Conclusie: Moeten deelnemers (communicatieve vaardigheden toepassen in de praktijk? Kan je bepaalde kennis bondig samenvatten? Is het antwoord ja of ja? Maak dan een goede checklist voor elk stuk theorie of vaardigheid dat je wilt aanbrengen.